Vermoeidheid

Door Liesbeth Rutjes

Mensen met psoriasis kampen vaak met vermoeidheid. Onder andere als gevolg van pijn, slapeloosheid door jeuk of het gebruik van sommige medicijnen, zoals methotrexaat (MTX). Wat is er aan vermoeidheidsklachten te doen? We vroegen het medisch psychologe Andrea Evers van het UMC St. Radboud in Nijmegen.

Psoriasis gaat vaak gepaard met jeuk en pijn, maar ook vermoeidheid doet zich zeer regelmatig voor. Toch is deze klacht nog erg onderbelicht. Er zijn ook weinig cijfers over bekend. Feit is dat veel mensen met psoriasis last hebben van vermoeidheid. Dat bleek ook tijdens het onderzoek van het Huidfonds (zie voorgaande pagina’s), waarin tevens aan vermoeidheid aandacht is besteed. Uit het onderzoek kwam naar voren dat vermoeidheid - naast jeuk - een belangrijke lichamelijke klacht is bij mensen met psoriasis.

Ook al is vermoeidheid geen speerpunt in het onderzoek naar psoriasis, het is wel een factor die meespeelt als onderdeel van een ingewikkeld ziektebeeld. Daarom wordt in de lopende studies in het UMC St. Radboud ook vermoeidheid onderzocht. Het is belangrijk dat er nog meer onderzoek wordt uitgevoerd naar vermoeidheidsklachten en de factoren die deze klachten beïnvloeden.

Welke factoren spelen een rol bij vermoeidheid? Evers: "Vermoeidheid is een ingewikkelde klacht omdat er nogal veel factoren een rol kunnen spelen. Zo kan vermoeidheid het gevolg zijn van een actieve ziekte, waardoor het lichaam minder energie heeft. Ook pijn of jeuk hebben gevolgen voor vermoeidheidsklachten, omdat mensen daardoor minder goed slapen. Vermoeidheid kan echter ook een symptoom zijn van depressieve klachten. Vaak zie je dat mensen met een ernstige ziekte het daar mentaal moeilijk mee hebben. Dat kan tot vermoeidheid leiden. Je zit ‘minder lekker in je vel’ en dat kan je ‘lamleggen’. Maar dat hoeft niet zo te zijn. Het ligt er helemaal aan hoe mensen met hun ziekte omgaan. Hierbij spelen factoren als het accepteren van de aandoening en het ondervinden van steun door anderen vaak een belangrijke rol. Dat geldt overigens voor bijna alle chronische aandoeningen, dus niet alleen voor psoriasis."

Welke behandelingsmogelijkheden zijn er bij vermoeidheid? "Allereerst is het belangrijk om goed uit te zoeken wat de vermoeidheid veroorzaakt," licht Evers toe. "Is de vermoeidheid enkel een gevolg van het ziekteproces, dan zal de dermatologische behandeling op de voorgrond staan. Is de vermoeidheid echter voornamelijk een gevolg van jeuk en chronische krabgewoontes, dan kan een zogenaamde multidisciplinaire behandeling voor jeuk uitkomst bieden. Daar zijn verschillende deskundigen bij betrokken, zoals een dermatoloog, een dermatologisch verpleegkundige en een psycholoog. Het resultaat van zo’n multidisciplinaire aanpak is vaak dat mensen minder lichamelijke klachten hebben, beter slapen en zich daardoor minder moe voelen.

"De vermoeidheid kan ook een gevolg zijn van het feit dat mensen door hun psoriasis niet zo lekker in hun vel zitten, zich schamen voor hun aandoening en steeds minder zijn gaan doen. Daardoor kunnen ze in een vicieuze cirkel terechtkomen. Met een psychologische behandeling kan de vicieuze cirkel worden doorbroken. Zo kunnen mensen leren te ontspannen, leren te genieten van positieve dingen en leren om meer regelmaat aan te brengen in hun leven. Belangrijk is om het patroon aan te grijpen dat de vermoeidheid veroorzaakt."

terug