Vormen van psoriasis
(April 2008) door Nicole Paehlig
Psoriasis capitis
De één heeft slechts enkele plekken, de ander zit helemaal onder. Maar behalve in allerlei maten komt psoriasis ook in allerlei soorten voor. In deze rubriek komen ze één voor één aan bod. Dit keer psoriasis capitis, oftewel psoriasis op het behaarde hoofd.
Ruim de helft van de mensen met psoriasis krijgt ook plekken op het behaarde hoofd, vooral langs de haargrens. Hoewel deze vorm vaak als onderdeel van psoriasis vulgaris oftewel ‘gewone’ psoriasis wordt gezien, is er ook een aparte naam voor: psoriasis capitis (caput = hoofd). Er kan sprake zijn van kleine plekjes maar ook van flinke, verdikte plakkaten. Vervelend is dat de plekken meestal met een overmatige schilfering gepaard gaan, die vooral in donker haar en op donkere kleding goed zichtbaar is. Is de behaarde hoofdhuid zeer ernstig aangedaan, dan kan er bij hoge uitzondering ook haaruitval optreden. Na een goede behandeling komen de haren gelukkig gewoon weer terug.
Behandeling
Belangrijk bij de behandeling van psoriasis capitis is allereerst een grondige aanpak van de schilfering. Dikke schilfers houden namelijk het aan u voorgeschreven middel tegen, waardoor de werkzame stof de huid niet goed kan bereiken. Een shampoo met het ontschilferende middel salicylzuur of een teershampoo s vaak eerste keus. Sinds vorig jaar september is er ook Clobex®-shampoo op de markt, dat het krachtige corticosteroïd (hormoon) clobetasolpropionaat bevat. Belangrijk bij deze nieuwe shampoo is dat u het eerst op drooghaar aanbrengt, op de psoriasisplekken. Na een kwartier inwerken maakt u het haar nat en laat u de shampoo schuimen, net als bij een gewone shampoo. Daarna spoelt u het haar uit. Laat daarbij het schuim achterwaarts wegvloeien en niet in het gezicht lopen.
Bij ernstige psoriasis capitis, als de schilfers moeilijk loskomen van de hoofdhuid, is het aan te raden om een vette zalf of olie te gebruiken, die u ’s nachts laat intrekken en eventueel onder een badmuts laat ‘broeien’. Zodra de schilfering is afgenomen, gebruikt u een vloeibaarder middel dat de dermatoloog heeft voorgeschreven. Een hormoonpreparaat is vooral bij jeuk effectief, maar mag u niet te lang gebruiken. Na gebruik van een hormoonpreparaat kan de behandeling worden voortgezet met een vitamine D-product, hoewel de meeste dermatologen tegenwoordig meteen naar een vitamine D-crème of –lotion grijpen. Er zijn ook UV-lichtkammen in de handel, maar over de werkzaamheid is niet iedereen even enthousiast.
Stappenplan
Op het secretariaat van de PVN komen vaak vragen binnen van mensen die last hebben van ernstige psoriasis capitis. Speciaal voor hen heeft het secretariaat onderstaand stappenplan samengesteld. Het betreft een beproefde methode, die is goedgekeurd door een dermatoloog.
Stap 1: schilfers losweken
Om de schilfers los te weken, smeert u de hoofdhuid helemaal in met arachideolie. Deze olie kunt u bij de apotheek kopen (flesje van 200 ml). Uw dermatoloog kan ook een salicylzuur bevattende ontschilferingszalf voorschrijven. Laat de olie een nacht intrekken. Om uw beddengoed te beschermen kunt u een douchemuts dragen of een oude sloop om uw kussen doen.
Stap 2: haren uitwassen
’s Morgens zult u merken dat de schilfers geheel of gedeeltelijk losgeweekt zijn. Was het haar met een neutrale shampoo, bijvoorbeeld van Neutral®, of een speciale shampoo van de dermatoloog. Ga voorzichtig met een kam over de hoofdhuid. Herhaal dit een paar keer en u zult zien dat er flink wat schilfers in de kam achterblijven. Wees wel voorzichtig: de hoofdhuid mag beslist niet beschadigen, omdat de psoriasis daardoor kan verergeren. Was het haar nogmaals.
Stap 3: de actieve behandeling
Na het wassen, als het haar nog vochtig is, brengt u het middel aan dat de dermatoloog heeft voorgeschreven. Trek scheidingen in het haar en masseer het product met de vingertoppen in de psoriasisplekken. Kunt u niet goed zien waar de plekken zitten, behandel dan de gehele hoofdhuid. U kunt het product ook voor het slapengaan aanbrengen. U herhaalt stap 2 dan de volgende morgen.
Volg dit stappenplan twee tot drie weken en gebruik gedurende die periode geen andere middelen op uw hoofdhuid. Meestal treedt er na twee weken een verbetering van de klachten op. In dat geval kunt u volstaan met het stappenplan tweemaal per week toe te passen. Blijft verbetering uit, neem dan contact op met uw arts.