Behandelingen
door Nicole Paehlig
Bij uitgebreidere vormen van psoriasis, of als een smeersel of lichttherapie niet (meer) helpt, schrijft de dermatoloog een systemisch middel voor: een medicijn dat moet worden geslikt, geïnjecteerd of per infuus wordt toegediend. Ook de fumaraten vallen onder de systemische middelen.
Fumaraten worden in de volksmond vaak fumaarzuur genoemd, maar dat is onjuist. Fumaarzuur is de stof die ontstaat nadat fumaraten door het lichaam zijn afgebroken. Fumaarzuur komt tevens in iedere cel van ons lichaam voor en is van belang bij de energieproductie.
Fumaraten remmen zowel de versnelde celdeling als de ontstekingsactiviteit in de huid.
Huidartsen schrijven fumaraten voor aan mensen met ernstige psoriasis en/of milde vormen van artritis psoriatica (gewrichtsklachten). Hoewel verschillende onderzoeken hebben aangetoond dat fumaraten veel effect kunnen hebben, is de therapie (nog) niet geregistreerd in ons land. In het buitenland wel. Maar om voor vergoeding van deze geregistreerde middelen in aanmerking te komen, moet u meestal eerst toestemming vragen aan uw zorgverzekeraar. Dat is de reden waarom Nederlandse dermatologen meestal kiezen voor magistraal bereide fumaraten: tabletten die een apotheker, op aanvraag van de arts, in zijn apotheek maakt. Deze magistraal bereide geneesmiddelen moet de zorgverzekeraar gewoon vergoeden.
Bij een behandeling met fumaraten start de arts meestal met een lage dosering, vanwege de mogelijke bijwerkingen. Zodra het lichaam gewend is aan de fumaraten bouwt de arts de dosering langzaam op tot een goede werkzaamheid is bereikt. Is de psoriasis eenmaal voldoende verbeterd, dan wordt de dosering langzaam afgebouwd tot een zo laag mogelijke onderhoudsdosering.
Bijwerkingen
Het gebruik van fumaraten kan gepaard gaan met verschillende bijwerkingen. Wat relatief vaak voorkomt zijn maag- en darmklachten, opvliegers, jeuk, vermoeidheid, misselijkheid en een tijdelijke toe- of afname van bepaalde typen witte bloedcellen. Bovendien kan langdurig gebruik van hoge doses tot nier- en leverfunctiestoornissen leiden. Om eventuele lever- of nierfunctiestoornissen tijdig op te sporen, zal de behandelend arts in het begin het bloed en de urine regelmatig laten controleren.
In een aantal gevallen mag u geen fumaraten gebruiken. Allereerst als u zwanger bent of borstvoeding geeft. Ook in geval van een nier- of leverziekte, hart- en vaatziekte, hoge bloeddruk en bij maag- of darmklachten is gebruik van fumaraten onverstandig, en bij sommige vormen van kanker. Verder krijgen jongeren onder de zeventien meestal geen fumaraten voorgeschreven.
Psorinovo
Fumaraattabletten bevatten twee typen fumaraten: dimethyl- en monoethylfumaraten, afgekort als DMF en MEF. Er zijn echter ook magistraal bereide tabletten die alleen DMF bevatten: psorinovo. Dokter Leonard Kunst heeft de receptuur voor deze tabletten jaren geleden ontwikkeld, nadat hij er bij de behandeling van patiënten was achtergekomen dat de gecombineerde fumaraattabletten de nieren overbelastten en uit onderzoek was gebleken dat hoge doses MEF schadelijk kunnen zijn voor de nieren. Vaak wordt de psorinovotherapie gecombineerd met een speciaal dieet, alhoewel professor Van Dijk in de jaren tachtig heeft aangetoond dat dit geen meerwaarde heeft. In Nederland is er een beperkt aantal artsen dat psorinovo voorschrijft, al dan niet aangevuld met dieetmaatregelen. Meer informatie over de psorinovotherapie vindt u op www.psoriasistherapie.nl