Man/vrouw
Door Boudewijn Otten
Een klein rimpeltje in het geluk
Vrouwen beleven psoriasis anders dan mannen. Ze hebben het er vaak moeilijker mee. Medisch psychologe Andrea Evers van het Nijmeegse Universitair Medisch Centrum St. Radboud deed onderzoek en de uitkomsten daarvan rechtvaardigen die stelling. Geert Braam kan het zich voorstellen. “Ik maak me liever druk om dingen die ik kan veranderen.”
“Ongeveer dertig procent van de mensen met psoriasis heeft emotionele klachten. Ze geven aan dat psoriasis de kwaliteit van hun leven negatief beïnvloedt. Dit geldt voor mannen én voor vrouwen.” Andrea Evers (37) deed onderzoek naar de psychologische effecten van chronische aandoeningen. Ze ontdekte dat vrouwen de huidaandoening psoriasis anders beleven dan mannen. “Vrouwen vinden dat psoriasis een grotere invloed heeft op hun relaties met anderen. Ze vinden het ook moeilijker om te accepteren dat ze de aandoening hebben. Mannen blijken het eenvoudiger een plek in hun leven te geven.”
“Het is nu eenmaal zo”, zegt de 43-jarige personeelsfunctionaris Geert Braam uit Zwolle. “Ik weet nog dat ik op mijn vader afstapte. Ik was een jaar of dertien. Ik liet hem mijn ellebogen zien. Wat of dat was. ‘O, dat heb ik ook, er is niets aan te doen. Alleen kalm blijven helpt een beetje, maak je niet druk’, zei hij. Dat heb ik toen maar gedaan.”
Je zult hem dan ook niet snel tegenkomen op de jeuk- en krabtrainingen die Evers sinds drie jaar geeft in het St. Radboud. “Ik ben een asociale krabber. Gelukkig heb ik mensen in mijn omgeving die me op de vingers tikken als ze merken dat anderen zich eraan storen. Zelf heb ik dat eigenlijk nooit zo in de gaten.”
In de jeuk- en krabgroepen ontmoet Evers vooral mensen met atopisch eczeem en mensen met psoriasis. Dat verbaast haar niet. Uit haar onderzoeksgegevens blijkt dat maar liefst vier op de vijf mensen met psoriasis last van jeuk hebben. “Daarin zie je géén verschil tussen mannen en vrouwen. Jeuk is jeuk, kennelijk. In onze jeuk- en krabgroepen zitten dan ook altijd wel twee of drie mannen.
Emotionele klachten
De manier waarop mensen met hun huidaandoening omgaan, bepaalt of ze te kampen krijgen met emotionele problemen, en hoe erg die problemen zijn. Evers: “Het is niet: hoe erger de psoriasis, hoe erger de emotionele klachten. Het is juist opmerkelijk dat de emotionele klachten geen sterk verband houden met de ernst van de aandoening.”
Geert beaamt dat. “Ik ken mensen, ook mannen trouwens, die het niet in hun hoofd halen om met blote armen rond te lopen, terwijl ze veel minder last van psoriasis hebben dan ik.” Hij heeft plekken op zijn knieën, ellebogen en de zijkanten van zijn onderbenen. Verder zitten er kleine vlekken over zijn hele lijf. Vooral de aantasting van zijn hoofdhuid vindt hij niet prettig. “Bij mijn oren wil het nog wel eens scheuren en dat geeft van dat smerige wondvocht. Maar ach, al met al vind ik dat er goed met psoriasis te leven valt. Voor mij is het een klein rimpeltje in het geluk.
Uiterlijk
Er goed uitzien is voor vrouwen vaak belangrijker dan voor mannen. Evers: “Ons onderzoek bevestigt dat. Psoriasis ontsiert je uiterlijk. Vrouwen blijken dat erger te vinden dan mannen.” Dat kan best, meent Geert. “Ik weet niet hoe ik dat moet duiden. Met ijdelheid heeft het volgens mij weinig te maken. Ik ben bovengemiddeld ijdel, maar op de één of andere manier speelt mijn huidaandoening daarin totaal geen rol. Ik vermoed omdat ik er niks aan kan doen dat ik psoriasis heb. Ik heb nauwelijks invloed op dat aspect van mijn uiterlijk. Wel op het feit dat ik dikker word. Het klinkt erg nuchter misschien, maar ik hou me liever bezig met dingen die ik wél kan veranderen. Natuurlijk val ik op als ik in mijn zwembroek rondloop. Maar meer dan de mensen geruststellen – ‘het is niet besmettelijk, hoor’ - kan ik niet doen.
Sociaal actiever
Wat Geert niet kan veranderen, is dat anderen naar hem kijken, mensen die niet weten wat de aandoening inhoudt. Volgens Evers komen vrouwen daar vaker mee in aanraking dan mannen. “Vrouwen zijn meestal sociaal actiever dan mannen. De man leeft thuis en in zijn werkomgeving. De vrouw is actief op de school van de kinderen, zij brengt de kinderen naar muziekles, zij gaat met ze zwemmen. Ze kan of wil zich niet terugtrekken. Een zichtbare huidziekte beïnvloedt zo twee zaken waaraan vrouwen toevallig veel waarde hechten. Hun uiterlijk en hun functioneren in een sociale omgeving. Vermoedelijk daarom vinden ze psoriasis moeilijker te accepteren.”
Psoriasis beïnvloedt je uiterlijk en je sociale leven, twee zaken waaraan vrouwen veel waarde hechten