Behandelingen: Ditranol
Door Astrid Sibbes
Behandelingen: Ditranol
Ditranol, ook wel cignoline of anthraline genoemd, is een kunstmatig bereide stof. Het is een krachtig middel, maar niet gemakkelijk in het gebruik. Dermatologen schrijven het voor aan mensen met matige tot ernstige psoriasis, die goed gemotiveerd zijn om van hun plekken af te komen. Ditranol remt de celdeling in de huid en heeft effect op de ontsteking en de rijping van de cellen in de psoriasisplekken.
Tot voor enkele jaren werd ditranol langdurig op de huid aangebracht. Het werd pas verwijderd als er een nieuwe zalflaag werd aangebracht. Omdat ditranol onder meer kleren en beddengoed blijvend verkleurt, is gezocht naar een behandeling waarbij contact met kleding zo veel mogelijk kon worden vermeden. Uit nader onderzoek bleek dat de ditranol kort na het aanbrengen het meeste werk doet. Naarmate de ditranol langer op de huid blijft zitten, neemt de werking snel af. Deze kennis heeft geleid tot het ontwikkelen van de korte-contacttherapie. Zolang de ditranol op de huid aanwezig is, wordt bijvoorbeeld alleen een duster of oude pyjama gedragen. Vervolgens wordt de crème afgewassen en kan de normale kleding weer aan. Zo is thuisbehandeling met ditranol voor de gemotiveerde mens met psoriasis een prima optie geworden. Maar intensieve begeleiding blijft noodzakelijk, omdat de dosering continu moet worden aangepast. Deze begeleiding kan het beste in een gespecialiseerd dagbehandelingcentrum worden gegeven. In het centrum kan de patiënt de behandeling leren toepassen en deze vervolgens thuis uitvoeren.
Behandeling
Bij de korte-contacttherapie wordt ditranol gebruikt in een – afwasbare - crème. Om praktische redenen smeert u daarmee niet alleen de psoriasisplekken maar de hele huid in, in principe dagelijks. U wast de crème weer af met water en zeep: de eerste drie dagen na 15 minuten, de volgende drie dagen na 30 minuten en daarna na 45 minuten. Vervolgens wordt voor een hogere concentratie gekozen en duurt de eerstvolgende behandeling weer 15 minuten. Omdat de huid went aan de crème, dient de tijd tussen het opbrengen en afwassen (de applicatietijd) gedurende de behandeling te worden verlengd en/of de concentratie te worden verhoogd. Voor een optimale werking dient de ditranol de huid te prikkelen, maar als de huid irritatie gaat vertonen, dan moet het schema worden aangepast. De behandeling blijkt beter aan te slaan bij mensen met een stabiele psoriasis dan bij mensen bij wie de psoriasis - in korte tijd - steeds erger wordt.
Ditranol kan onbeperkt worden toegepast, omdat het geen enkele schadelijke bijwerking kent. Pas wel op dat u de crème niet in uw ogen krijgt, want dan kan het bindvlies van de ogen ontstoken raken. Ook de oren en het gelaat zijn gevoelig voor irritatie. Bij overmatig gebruik van corticosteroïden (hormoonpreparaten) wordt de huid dunner en kan er sneller irritatie ontstaan. De behandeling dient dan voorzichtig te worden opgestart.
De ditranolbehandeling is heel intensief en vraagt veel van de patiënt, maar bij degenen bij wie de therapie aanslaat wordt de psoriasis rustiger of verdwijnt zelfs helemaal. De klachten blijven gemiddeld even lang weg als na een UVB-behandeling, maar langer dan bij hormoon- of vitamine D-preparaten, zo blijkt uit onderzoek. In principe kan de behandeling op alle aangedane plekken worden toegepast, ook op de hoofdhuid. Gevoelige plekken als de oorranden smeert u dan in met vaseline.
Verkleuringen
Zoals gezegd heeft ditranol ook nadelen. Hoewel het met de korte-contacttherapie prima mogelijk is om dit probleem te ondervangen, kan ditranol vlekken maken op kleding, beddengoed, meubilair, et cetera. Ook verkleuring van de voegen in de badkamer kan optreden. Dit kan worden voorkomen door, voordat u een douche neemt om de ditranol af te wassen, uw badkamertegels eerst goed nat te maken. Vlekken op kleding en meubilair gaan er niet meer uit. Het gebruik van oude kleding, handdoeken en badjas is dan ook aan te raden. De verkleuringen op de huid verdwijnen na een tijdje vanzelf, meestal na een paar weken.
Ditranol is alleen op doktersrecept verkrijgbaar en wordt volledig vergoed door uw zorgverzekeraar