Andrews-Barber

Door Boudewijn Otten

Huidartsen krabben zich ervoor achter de oren. Is het nou PPP of PPPP? Pustolosis palmoplantaris of psoriasis pustolosis palmoplantaris? Eén ding is zeker: de ziekte van Andrews-Barber is knap vervelend. Gewoon psoriasis (P) aan handen en voeten trouwens ook!

Elleboog, knie en onderbeen, dat zijn de plaatsen waar psoriasis zich het vaakst openbaart. Lastig, maar het zijn lichaamsdelen die patiënten desgewenst aan het oog kunnen onttrekken. Met de handen is dat andere koek. Het enige kledingstuk dat soelaas biedt, de handschoen, valt net zo op als de aandoening zelf.

Hoe vaak psoriasis op de hand voorkomt, is niet bekend. Wel is bekend dat patiënten die het hebben er heel wat voor over hebben om ervan af te komen. "Ik schat dat er zo’n tien mensen per jaar bellen met vragen over dit probleem," zegt Petra Guurink van de Infolijn van de Psoriasis Vereniging Nederland, "en steeds vragen ze naar de gouden tip." Petra en haar collega’s moeten het antwoord schuldig blijven. "Er zijn ook mensen die óns melden dat ze baat hebben gehad met één of ander middeltje. Visoliecapsules, Nivea, vaseline. Maar dé gouden tip is er gewoon niet."

Dat geldt ook voor de ziekte van Andrews-Barber, ook wel bekend als pustolosis palmoplantaris (PPP). Andrews-Barber is een chronische huidaandoening. De door jeuk en branderigheid getroffen patiënt heeft last van pustels (pus bevattende blazen of puistjes) op handpalmen en voetzolen. De pus bevat geen bacteriën, dus de aandoening is niet besmettelijk. Na verloop van tijd drogen de pustels uit en worden zij geel- tot donkerbruin. De huid rondom de pustels is rood en schilferig. Dat laatste doet denken aan de huidaandoening psoriasis en nogal wat Andrews-patiënten (hoeveel is onbekend) hebben ook psoriasis. Maar lang niet allemaal. Daarom kissebissen dermatologen over de term Andrews-Barber. Sommige gebruiken de naam Andrews-Barber alleen als de patiënt louter pustolosis palmoplantaris (PPP) heeft en geen psoriasis. Anderen gebruiken Andrews-Barber voor PPP én voor PPPP, psoriasis pustolosis palmoplantaris. Wat het ook moge zijn, de aandoening kan zeer pijnlijk zijn (kloven) en gepaard gaan met sterke eeltvorming.

Opmerkelijk is dat Andrews-Barber vaker lijkt voor te komen bij vrouwen dan bij mannen. Dat is althans de indruk van dermatologen, want diepgaand onderzoek is hier niet naar gedaan. Wel is uit onderzoek naar voren gekomen dat zich onder psoriasispatiënten met pustels onder de voetzolen en in de handpalmen (de PPPP-patiënten dus) een groot aantal stevige rokers bevindt. Www.huidarts.com, een site van patiënten, huidartsen en huiddeskundigen, adviseert Andrews-patiënten dan ook om met hun nicotineverslaving te breken. ‘Stoppen met roken lijkt bij een groot deel van de patiënten te leiden tot een sneller spontaan herstel of tot een betere respons op de therapie.’

De behandeling van PPP en PPPP is gelijk. Voor uitwendig gebruik is er vitamine D3-zalf, hormoonzalf of een zalf waarin vitamine D3 en hormonen (corticosteroïden) beide voorkomen. De zalven zijn effectiever als ze onder occlusie, met hulp van luchtdichte pleisters, worden aangebracht. Als dit niet helpt, is PUVA mogelijk, waarbij UVA-licht wordt gecombineerd met het medicijn psoraleen. Blijft het gewenste positieve effect uit, dan stapt de patiënt over op inwendige middelen als methotrexaat, Neotigason, Neoral of fumaarzuur. Om de dosis van deze middelen zo laag mogelijk te houden (om bijwerkingen tegen te gaan) combineert men de inwendige (systeem)therapie met uitwendige middelen. Ook de combinatie PUVA met Neotigason helpt vaak goed.

Huidartsen zullen ook altijd onderzoeken of de patiënt last heeft van chronische infecties, vooral aan het gebit, de amandelen en de geslachtsorganen. Deze infecties moeten worden bestreden, omdat ze ervoor zorgen dat de pustels opflakkeren. Huidartsen moeten er bovendien op gespitst zijn dat zij de verschijnselen niet verwarren met contacteczeem. Misschien is de psoriasispatiënt wel allergisch voor chroom, nikkel of kleurstoffen. Contact met die stoffen leidt tot eczeem dat op zijn beurt het ontstaan van psoriasis bevordert. Net zoals (schimmel)infecties dat effect op psoriasis kunnen hebben. Het behandelen van de psoriasis is dan net zo hard nodig als het behandelen van de infectie of het nemen van maatregelen tegen de allergie.

terug